B1 seviyesi İngilizce: orta seviyeye geçişte kelime çalışma

B1’e geldiğinde İngilizce artık bir “ezberleme” işi olmaktan çıkıp kullanma işine dönmeye başlar. İş, okul ve seyahat gibi tanıdık konularda derdini anlatabilirsin; ama daha doğal konuşmak için kelime dağarcığının hem genişlemesi hem derinleşmesi gerekir. (Bir önceki seviye için A2 rehberi.)

B1 seviyesi ne demek?

CEFR’de B1, bağımsız kullanıcı grubunun ilk seviyesidir. Genellikle şunlar beklenir:

• İş, okul, boş zaman gibi tanıdık konularda net, standart konuşmanın ana noktalarını anlamak.
• Dilin konuşulduğu bir yerde seyahat ederken çoğu durumla başa çıkmak.
• Tanıdık ya da kişisel ilgi alanlarıyla ilgili basit ama bağlantılı metinler oluşturmak.
• Deneyimleri, olayları, hayalleri ve planları anlatmak; görüş ve planlar için kısa gerekçeler vermek.

B1’de kelime çalışması nasıl değişir?

1. Tek anlamdan çok anlama

B1’de aynı kelimenin farklı bağlamlardaki anlamlarıyla karşılaşırsın. Örneğin run kelimesi “koşmak” dışında run a business (bir işi yürütmek), run out of (bitmek) gibi kalıplarda da geçer. Bağlam, anlamı belirler.

2. Fiil + edat (phrasal verb) kalıpları

Look up, give up, find out, carry on… B1’den itibaren çok sık karşına çıkar. Bunları tek kelimeymiş gibi ve cümle içinde öğrenmek en sağlam yoldur. Ayrı ayrı edat ezberlemek işe yaramaz.

3. Eşdizimlilik (kelime ikilileri)

Make a decision, take a break, heavy rain, strong coffee. Dilin doğal ikililerini bilmek, konuşmanı “çeviri kokusundan” kurtarır. Yeni kelimeyi öğrenirken yanında hangi kelimelerle geldiğine de bak.

4. Bağlaçlar ve geçiş ifadeleri

However, although, as a result, in addition gibi ifadeler konuşmanı ve yazmanı bağlantılı kılar. Kendi cümlelerinde kullanarak çalış.

5. Duygu, görüş ve soyut kavramlar

Opinion, experience, advantage, disadvantage, environment, society… Bu kelimeler somut nesnelerden farklı çalışır; örnek cümle ve kendi görüşünü anlatma pratiği önemlidir.

Örnek bir çalışma haftası

Aşağıdaki plan sadece bir öneridir:

B1’de dikkat edilecekler

• Yalnızca tanımakla yetinmemek. Okurken anlıyor olman, konuşurken kullanabileceğin anlamına gelmez; bunun için kendi cümlelerin gerekir.
• Çok fazla kalıp ezberlemeye çalışmak. Az sayıda ama iyi öğrenilmiş kalıp, çok sayıda yarım bilinenden iyidir.
• Eski kelimeleri bırakmak. A1-A2 kelimelerinin pekişmiş kalması B1’in temelidir.

Kelime çalışma yöntemlerinin geniş bir listesi için İngilizce kelime nasıl ezberlenir yazısına bakabilirsin.

B1’den B2’ye geçiş

B2’ye hazır olduğunu gösteren işaretler:

• B1 kelimelerinin çoğunu ilk denemede biliyorsun.
• Bir haber ya da blog yazısının ana fikrini sözlüksüz çıkarabiliyorsun.
• Tanıdık konularda görüşünü gerekçeleriyle anlatabiliyorsun.

Bir sonraki adım: B2 seviyesi İngilizce.

Frigya’da B1 ile çalışmak

Frigya’da bir dil için B1’i seçip çalışabilirsin; birden fazla seviyeyi birlikte işaretlemek de mümkün. Birçok soru kelimeyi cümle içinde sorduğu için kelimeyi bağlamıyla görürsün; cevaptan sonra iki dilde örnek cümle çıkar. Soruları ve istersen şıkları seslendirebilirsin. Günlük hedefini küçük tutup düzenli devam etmek B1’in en sağlam yoludur. Seviyeler için ayrıca seviyeler sayfasına bak.

Phrasal verb’leri akıllıca çalışmak

Phrasal verb’ler B1’in gözdesidir ve çoğu zaman gözünü korkutur. Birkaç strateji:

• Sayıyı sınırla. Aynı anda en fazla beş tane çalış.
• Aynı fiili grupla. Take off, take on, take over, take up gibi aynı fiille başlayanları birlikte gör; ama hepsini aynı gün öğrenmeye çalışma.
• Aynı edatla grupla. Give up, look up, set up, make up gibi “up” ile bitenlerin ortak bir anlam çizgisi olabilir (tamamlamak, yükselmek gibi), ama her zaman geçerli değil; bu bir ipucu, kural değil.
• Cümle içinde öğren. She gave up smoking last year. Bu, hem anlamı hem nesnenin yerini gösterir.
• Kendi cümleni kur. I looked up the meaning of this word.

Phrasal verb’leri ezberlenmiş bir liste olarak değil, hayatında karşılaşabileceğin cümlelerle öğrenmek çok daha kalıcıdır.

Fikir ve görüş bildirmek: B1’in çekirdek kalıpları

B1’in belirgin bir özelliği, fikir belirtebilmendir. Bunun için gerekli kalıpları kelime listene ekle:

• In my opinion, … (Bence, …)
• I think that … (… olduğunu düşünüyorum)
• I agree / I disagree with … (… ile aynı fikirdeyim / değilim)
• On the one hand … on the other hand … (Bir yandan … diğer yandan …)
• The main reason is … (Ana neden …)

Bu kalıpları kullanarak her gün tek bir görüş cümlesi kurmak (örneğin gün içinde okuduğun bir haber hakkında), hem kelimeleri hem de kalıpları aktif hale getirir.

B1’de okumak: ne kadar zor olmalı?

Okuma yoluyla kelime öğrenmek için metnin zorluk seviyesi önemlidir. Genel bir öneri: metindeki bilmediğin kelimeler yoğun olmamalı; yani büyük bölümünü anlayabilmelisin. Eğer her cümlede birkaç bilinmeyen kelime varsa, metin fazla zordur ve okumak keyif yerine yük olur. Bu durumda kolay bir metne dön.

Pratik bir yaklaşım:

1. İlgi alanından kısa bir metin seç.
2. Önce bilmediğin kelimelere bakmadan tamamını oku.
3. Sonra en çok tekrar eden ya da anlamı etkileyen üç beş kelimeyi seç.
4. Bu kelimeleri çalış ve bir gün sonra tekrar sına.

Her bilinmeyen kelimeyi çalışmaya kalkmak, hem yorucu hem verimsizdir.

B1’de ilerleme belirtileri

Kendi gelişimini fark etmen için bazı işaretler:

• Dinlerken konuşmanın ana konusunu artık yakalayabiliyorsun.
• Kısa bir e-postayı ya da mesajı büyük zorluk çekmeden yazabiliyorsun.
• Bilmediğin bir kelimeyi bağlamdan tahmin edebiliyorsun.
• Basit konularda düşüncelerini birkaç cümleyle ifade edebiliyorsun.

Bu işaretlerin birkaçını fark ediyorsan, doğru yoldasın. Hâlâ zorlanıyorsan, bir alt seviyedeki kelimeleri tekrar etmek hiç de geri gitmek anlamına gelmez; temeli güçlendirmektir.

İlgili listeler

İş ve gündelik kullanım için İngilizce iş hayatı kelimeleri ve temel fiiller listelerine bakabilirsin. Tüm listeler: kelime listeleri.

Özet

• B1’de odak “ezber”den “kullanım”a geçer.
• Çok anlamlılık, phrasal verb’ler, eşdizimlilik ve bağlaçlar öne çıkar.
• Temel kelimelerin pekişmiş kalması gerekir.
• Kısa okuma/dinleme, sistemli kelime çalışmasını tamamlar.